جان کابات زین پایه‌گذار ذهن آگاهی در پزشکی

جان کابات زین پایه‌گذار ذهن آگاهی در پزشکی

جان کابات زین وارد کننده‌ی ذهن آگاهی به غرب

جان کابات زین (متولد، 5 ژوئن 1944) استاد بازنشسته‌ی پزشکی آمریکایی تبار و مؤسس کلینیک کاهش استرس و مرکز ذهن آگاهی، خدمات بهداشتی و جامعه در دانشکده پزشکی ماساچوست است.

جان کابات زین شاگرد معلمان ذن بودایی مانند فیلیپ کاپلو، تیک نات هان و سونگ سان و همینطوراز اعضای مؤسس مرکز کمبریج ذن بود. جان با تمرین یوگا و یادگیری از معلمهای بودایی، به ادغام این آموزه‌ها با یافته‌های علمی روی آورد و از اولین کسانی بود که تاثیرات تمرینات ذهن آگاهی و مدیتیشن را در معرض دید جامعه‌ی علمی و پزشکی غرب قرار داد.

او به آموزش ذهن آگاهی می‌پردازد، روشی که می‌تواند به مردم کمک ‌کند تا استرس، اضطراب، درد و بیماری نداشته باشند.

برنامه‌ی کاهش استرس، کاهش استرس برمبنای ذهن آگاهی (MBSR) که کابات زین آن را ابداع کرده، توسط مراکز پزشکی، بیمارستانها و نظام ارجاع خدمات پزشکی ارائه می‌شود و در کتاب “زندگی سراسرتنش”  توضیح داده شده‌است.

 

زندگی و حرفه جان کابات زین

جان کابات زین در سال 1944 در شهر نیویورک به دنیا آمد و بزرگترین فرزند از سه فرزند اِلوین کابات، محقق رشته مهندسی پزشکی، و سالی کابات نقاش بود. وی در سال 1964م از کالج هاورفورد فارغ‌التحصیل شد و تحصیل را ادامه داد تا در سال 1971 مدرک دکترای زیست مولکولی  خود را از دانشگاه «ام آی تی» دریافت کرد، جایی که او در رشته پزشکی، تحت آموزش سالوادور لوریا و نوبل روریت قرار گرفت.

زین هنگام تحصیل در دانشگاه ام آی تی، از برگزارکنندگان اصلی  کارزارهایی بود که علیه تحقیقات نظامی و جنگ ویتنام انجام می‌شد. در طول این مدت او به هدف زندگی خود می‌اندیشید، چیزی که خود آن را “وظیفه‌ی کارمایی” می‌نامید.

 

سوابق کاری جان کابات

اولین بار، فیلیپ کاپلو بود که مدیتیشن را به جان کابات زین معرفی کرد، فیلیپ مبلغ آیین ذن بود و برای سخنرانی به دانشگاه ام آی تی رفته بود، دانشگاهی که کابات زین از دانشجویان آن بود. زین مطالعه‌ی مدیتیشن را با معلم‌های بودایی دیگری از قبیل تیک نات هان و سونگ سان ادامه داد. او همچنین در جامعه‌ی مدیتیشن اینسایت درس‌خواند و همانجا به تدریس پرداخت.

وی، در سال 1979 در دانشگاه پزشکی ماساجوست، کلینیک کاهش استرس را تاسیس کرد، کلینیکی که در آن آموزه‌های بودایی را با ذهن‌آگاهی تطبیق داد و  برنامه‌ی “کاهش استرس و تمدد اعصاب” را توسعه داد. سپس نام این دوره‌ی هشت هفته‌ای را به  کاهش استرس بر مبنای ذهن‌آاگاهی (MBSR) تغییر‌داد. او چارچوب کاری بودایی و هرگونه ارتباط  آیین بودایی و ذهن گاهی را حذف و MBSR  با زمینه‌ی علمی را جایگزین آنها  کرد.

پس از آن، مرکز ذهن‌آگاهی در طب، خدمات بهداشتی و جامعه را  نیز در دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه ماساچوست تاسیس کرد. از آن زمان به بعد، روشهای غیر آیینی (غیر مرتبط با مذهب) در ذهن‌آگاهی که  تمرینات یوگا و مدیتیشن را با هم ترکیب می‌کند، در سراسر جهان گسترش یافت.

هدف این دوره این است که با استفاده از “آگاهی لحظه‌ به لحظه”  به بیماران کمک کند تا  با استرس، درد و بیماری مقابله کنند.

کابات زین با انتشار اولین کتابش به نام “زندگی سراسر تنش: بهره‌گیری از خرد جسمی و ذهنی برای مقابله با  استرس، درد و بیماری” (1991م) توجه روز افزونی را به خود جلب کرد، کتابی که در آن دستور‌العملهای جز به جزئی برای این تمرینها به خواننده ارائه شده.

سپس در سال 1993، در برنامه‌ی ویژه‌ی بیل مویرز به نام “ذهن و درمان” در  شبکه‌ی پی‌بی‌اس  به  فعالیت‌های او در کلینیک کاهش استرس پرداخته شد و این اتفاق باعث شد MBSR بسیار مورد توجه قرار بگیرد و به کابات زین کمک کرد تا در عرصه‌ی بین‌الملل به شهرت برسد.

در سال 1994 دومین کتاب زین، با عنوان ” هر جا رَوی، مقصد همانجاست”  پرفروش‌ترین کتاب ملی سال شد. اواخر دهه‌ی 90، کلینیک‌های MBSR بسیاری افتتاح شدند، کلینیک‌هایی که به عنوان مراکزی مستقل و یا بخشی از برنامه‌ی  پزشکی جامع بیمارستان باز شدند.

تحقیقات کابات زین شامل تاثیر MBSR بر پسوریازیس، درد، اضطراب، عملکرد مغز و همچنین عملکرد سیستم ایمنی است.

او از اعضای هیئت مدیره‌ی موسسه‌ی ذهن و زندگی است، گروهی که گفتگوی میان دالایی لاما و دانشمندان غربی را سازماندهی می‌کند.

ارتش آمریکا برای بهبود “کارایی  عملیاتی”  نیروهای مبارز خود از MBSR استفاده می‌کند، که ظاهرا این کار با تایید کابات زین انجام می‌شود و همین، باعث به وجود آمدن بحث‌هایی در بین متخصصان ذهن‌آگاهی شده بود.

کابات زین درباره‌ی ادغام روایات مذهبی با ذهن‌آگاهی گفته است: “نقشه …می‌تواند…سرزمین را مسدود کند”

کابات زین استاد بازنشسته‌ی پزشکی در دانشکده‌ی پزشکی مؤسسه فناوری ماساچوست (ام آی تی ) است.

 

زندگی شخصی جان

کابات زین با مایلا زین ازدواج کرده‌است، مایلا دختر مورخ و نمایشنامه‌نویس هاوارد زین، و رزلین است. آنها سه فرزند دارند .

کابات زین در خانواده‌ی یهودی غیر مذهبی بزرگ شد. به گفته‌ی جان، اعتقادات او در زمان رشدش، ادغامی از علم و هنر بوده. او  تحت آموزش آیین بودایی قرار گرفته و از اصول آن حمایت می‌کند، اما  با این حال عنوان “بودایی” را نمی‌پذیرد و ترجیح می دهد که ذهن‌آگاهی را در چارچوبی علمی قرار دهد تا مذهبی.

جوایز

2008: دریافت جایزه‌ی ذهن و مغز از طرف مرکز علوم شناختی، دانشگاه تورین ایتالیا.

2007: جایزه‌ی پیشگام طب یکپارچه از گروه خیریه برِیو وِل  برای طب یکپارچه.

2005: جایزه‌ی یار برجسته،  از طرف انجمن رفتار درمانی شناختی.

 

آثار جان کابات زین

  • زندگی سراسر تنش: بهره‌گیری از خِرد جسمی و ذهنی برای مقابله با استرس، درد و بیماری.(1991)
  • مدیتیشن ذهن آگاهی برای زندگی روزمره.(1994)
  • هرجا رَوی مقصد همانجاست: مدیتیشن ذهن‌آگاهی در زندگی روزمره. (1994)
  • نیروی مدیتیشن و دعا، با سوگیل رینپوچ، لری داسی، مایکل تامز.(1997)
  • موهبات روزانه: تمرین درونی برای تربیت آگاهانه‌ی فرزندان همراه با مایلا کابات زین.(1997)
  • بیدار شدن: چگونگی تمرین روزمره ذهن آگاهی (2006)
  • کاربرد توجه آگاهی در درمان افسردگی: خود را از غمگینی مزمن برهانید اثر جِی مارک جی ویلیامز، جان دی. تیزدل، زیندل وی. سیگال، ‌جان کابات زین. (2007)
  • پشت در .(2008)
  • بگذار همه چیز، آموزگارت باشد (100 درس ذهن‌آگاهی) گزیده‌‏هایی از زندگی در اوج فاجعه (2009)
  • خود درمانگر ذهن: گفتگوی علمی دالایی لاما درباره‌ی نیروی درمانی مدیتیشن، دستیار نویسنده: ریچارد دیویدسون. (2005)
  • ذهن‌آگاهی: برای آغازگران راهی برای بهسازی لحظه حال و تمام زندگی (2012) 

کتابهای جان کابات زین که در ایران ترجمه شده: